Mantelzorgondersteuning

Mantelzorgwaardering door gemeente

Door mantelzorgwaardering te verstrekken laat je als gemeente zien dat je mantelzorgers waardeert en erkent. De mantelzorgwaardering is onderdeel van de brede ondersteuning van mantelzorgers door gemeenten.

Op deze pagina lees je hoe je als gemeente mantelzorgwaardering kunt vormgeven.

Waarom waarderen?

Oprechte waardering en erkenning van mantelzorgers draagt bij aan het volhouden van de mantelzorgtaken. Dit blijkt bijvoorbeeld uit onderzoek in Breda.

De mantelzorgwaardering is bovendien een goed instrument om mantelzorgers in beeld te krijgen. Vanaf dat moment kun je mantelzorgers actief informeren over de ondersteuningsmogelijkheden. Zo kun je mantelzorgwaardering als preventief instrument gebruiken om meer inzicht te krijgen in de behoefte aan ondersteuning en overbelasting te voorkomen.

Sinds 2015 is de waardering van mantelzorgers een taak voor gemeenten. In de Wmo 2015 (artikel 2.1.6) staat:

‘Bij verordening [wordt] bepaald op welke wijze het college zorg draagt voor een jaarlijkse blijk van waardering voor de mantelzorgers van cliënten in de gemeente.’

Budget voor de mantelzorgwaardering

Gemeenten krijgen jaarlijks een budget voor het waarderen én ondersteunen van mantelzorgers. Je bent als gemeente vrij om zelf te bepalen welk deel van dit budget je besteedt aan mantelzorgwaardering en hoe je dit invult. Daar zijn geen landelijke richtlijnen voor.

In dit overzicht vind je indicaties van deze budgetten per gemeente

Wie komen er in aanmerking?

Mantelzorgers zijn mensen die langdurig en onbetaald zorgen voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende persoon uit hun omgeving. Dit kan een partner, ouder of kind zijn, maar ook een ander familielid, vriend of kennis.

De gemeente waar de zorgvrager woont, is verantwoordelijk voor de waardering van mantelzorgers. Ook als deze mantelzorger zelf in een andere gemeente woont.

Wil je weten hoeveel mensen in je gemeente potentieel in aanmerking komen voor een waardering? Kijk dan in dit Cijfers mantelzorgers per gemeente 2017.

Tips: 

  • Formuleer welke mantelzorgers voor de waardering in aanmerking komen.
  • Hoe laagdrempeliger de voorwaarden, hoe meer mantelzorgers in beeld komen van de gemeente. Zo kun je ervoor kiezen om alle mantelzorgers in je gemeente te waarderen, ongeacht onder welke zorg hun naasten valt (Wlz, Zvw).
  • De zorgvrager hoeft geen Wmo-indicatie te hebben om de mantelzorger in aanmerking te laten komen voor waardering.
  • Waardeer de jonge mantelzorgers ook. Bijvoorbeeld door via de geregistreerde mantelzorgers te achterhalen of er ook kinderen zijn in het huishouden van de zorgvrager om zo jonge mantelzorgers te kunnen bereiken.

Hoe kun je mantelzorgers waarderen?

Dé mantelzorger bestaat niet en daarmee dé beste blijk van waardering ook niet. Combineer daarom bij voorkeur verschillende vormen van waardering. Zo bereik je zoveel mogelijk mantelzorgers. En vergroot je de kans dat mantelzorgers zich gewaardeerd voelen.

Voorbeelden:

  • Een contant bedrag, waarvan je de hoogte zelf kunt vaststellen. Een financiële bijdrage is vrij te besteden. Dit wordt door veel mantelzorgers gewaardeerd.
  • Tegoedbon, in te wisselen bij bijvoorbeeld lokale ondernemers. Zo krijgen ondernemers ook meer aandacht voor mantelzorgers. Een landelijk in te wisselen tegoedbon kan natuurlijk ook.

Tips:

  • Betrek de mantelzorgers bij de keuze van de vorm voor de mantelzorgwaardering, om zo echt aan te sluiten bij de wensen van mantelzorgers.
  • Een geldbedrag of tegoedbon wordt vaak beter gewaardeerd dan kortingsbonnen. Kortingsbonnen altijd vragen om een eigen investering die mantelzorgers niet kunnen of willen doen.

Procedure en aanvraagproces

Begin met het opstellen van een procedure, waarin je regelt voor wie, hoe en wanneer de aanvraag kan worden ingediend. Bepaal doelgroep, de controle en het bericht van toekenning.

Stel vast hoe de mantelzorger aan de waardering kan komen. Vragen zij dit zelf aan, loopt dit via de zorgvrager, kan een zorgprofessional dit (ook) doen of kan iedereen dit doen die een mantelzorger kent?

Bepaal ook het moment wanneer mensen niet meer in aanmerking komen voor de mantelzorgwaardering, bijvoorbeeld bij overlijden, verhuizing of wanneer de zorg om een andere reden stopt.

Tips:

  • Maak het aanvraagproces goed toegankelijk en zichtbaar, AVG proof en zo laagdrempelig mogelijk. Als de aanvraag bijvoorbeeld alleen via DigiD gedaan kan worden, vinden veel mensen dat bijvoorbeeld al een hoge drempel.
  • Je kunt hierbij samenwerken met de lokale organisatie voor mantelzorgondersteuning.
  • Niet elke mantelzorger zal een waardering voor zichzelf willen aanvragen. Biedt daarom ook anderen de mogelijkheid een waardering aan te vragen.  Zo vergroot je het gevoel van waardering en verrassing.
  • Grijp het moment van contact ook aan om te vragen naar ondersteuningswensen. Daardoor wordt het gevoel van waardering groter.
  • Geef aan dat mantelzorgers die geen waardering willen ontvangen wél gebruik kunnen maken van ondersteuning. Verwijs naar de organisatie voor mantelzorgondersteuning.

Hoe maak je de mantelzorgwaardering bekend?

Goed communicatie is belangrijk om veel mantelzorgers te bereiken.

Tips: 

  • De toon is van groot belang: het gaat om waardering, dus draag dat dan ook uit.
  • Zorg dat de informatie over de mantelzorgwaardering eenvoudig vindbaar is op de websites van de gemeente, de organisaties voor mantelzorgondersteuning en lokale nieuwsbladen.
  • Houd er rekening mee dat veel mantelzorgers zichzelf niet zien als mantelzorger en zich niet aangesproken voelen. Door bijvoorbeeld artikelen te plaatsen in huis-aan- huisbladen waarbij je de ouder, zoon of dochter aanspreekt van mensen die hulp nodig hebben in plaats van ‘de mantelzorger’, bereik je meer mantelzorgers.
  • Houd er rekening mee dat je mantelzorgers zoekt die in je gemeente voor een naaste zorgen. Zij wonen niet altijd in je gemeente. Voor hen is een huis-aan-huisblad minder geschikt.
  • Vraag zorg- en hulpverleners die bij zorgvrager én hun mantelzorgers thuis komen om hen persoonlijk te informeren over de mantelzorgwaardering.

Factsheet Mantelzorgwaardering door gemeenten

Waarom is mantelzorgwaardering belangrijk? Welke keuzes zijn er te maken? Wat is het budget? Kortom, hoe kun je als gemeente mantelzorgwaardering goed…

Meer info

Deze website maakt gebruik van cookies.