• Samenwerken met zorgverleners

Wat je als mantelzorger moet weten bij het overnemen van zorghandelingen

21 aug 2024

Mantelzorgers worden steeds vaker gevraagd om bij te springen in de zorg. Maar hoe maak je de keuze of je dit wel wilt? Voelt het als een vrije keuze? Word je goed op je nieuwe taak voorbereid en als het mis gaat: wie is dan verantwoordelijk? Vaak weet je als mantelzorger niet waar je op moet letten. Daarom komt MantelzorgNL vandaag met een keuzehulp met antwoorden op deze vragen.

Voor- en nadelen

In juni kwam de Inspectie voor Gezondheid en Jeugd met meer duidelijkheid voor professionals rondom de samenwerking met mantelzorgers. MantelzorgNL vindt het ook belangrijk dat mantelzorgers een zorgvuldig besluit kunnen nemen. In de keuzehulp wordt ingegaan op een goede voorbereiding, de juridische aspecten en de voordelen van zorghandelingen overnemen. Denk bijvoorbeeld aan meer vrijheid en minder regelwerk. Maar er zijn ook nadelen, want je krijgt er extra zorgtaken bij en de relatie met de zorgvrager kan veranderen, omdat iemand afhankelijk is van jouw hulp.

Vrije keuze, goede voorbereiding en back-up

Waar moet je als mantelzorger op letten en welke vragen kun je stellen?

Uitgangspunten:

  • Het overnemen van zorghandelingen moet een vrije keuze zijn. Er mag geen druk worden opgelegd zoals: 'Als jij het bed niet verschoont, kunnen wij helaas niet garanderen dat het nog gebeurt’
  • De zorgprofessional is verantwoordelijk voor een goede voorbereiding: is de handeling goed aangeleerd en voelt de mantelzorger zich verantwoordelijk en bekwaam genoeg? En geldt dit ook als de zorghandeling thuis wordt overgenomen.
  • De zorgorganisatie moet een back-up bieden als de mantelzorger een keer niet kan of zelf ziek is.
  • Er moet oog zijn voor overbelasting van de mantelzorger en er moet actie ondernomen worden zodra er wel overbelasting dreigt.
Daarnaast helpt het als de zorgorganisaties beseffen dat de mantelzorger ook op randzaken goed gefacilieerd moeten worden, denk aan parkeerkosten.

Esther Hendriks, bestuurder MantelzorgNL:

'Wanneer je in het ziekenhuis de hele dag aanwezig bent om te helpen bij de zorg voor je naaste, hoe logisch is het dan dat je aan het eind van de dag 30 euro moet afrekenen bij de parkeerautomaat? Veel mantelzorgers dragen graag hun steentje bij. Fijn, maar dat vraagt van zorgorganisatie dan wel om breder te kijken naar waar deze mantelzorgers behoefte aan hebben.'

En wat als het misgaat?

Het overnemen van zorghandelingen kan ook risico’s met zich meebrengen. Volgens de Inspectie voor Gezondheid en Jeugd mogen mantelzorgers veel handelingen uitvoeren, zoals medicijnen en injecties geven en ook helpen bij eten, aankleden en douchen. Maar stel dat iemand uitglijdt onder de douche? De mantelzorger is alleen aansprakelijk als hierin iets te verwijten is, zoals wanneer iemand zonder overleg de dosis medicijnen verdubbelt of wanneer er geen arts wordt ingeschakeld bij het optreden van een allergische reactie na het toedienen van medicatie.

Meer informatie

Download de Keuzehulp voor mantelzorgers. Handelingen overnemen van zorgprofessionals.

In de media

Verschillende media besteden aandacht aan de keuzehulp: