Ervaringsverhaal
In dit ervaringsverhaal deelt een mantelzorger zijn of haar persoonlijke ervaringen. Het biedt een inkijkje in de praktijk van het zorgen voor een naaste en laat zien wat dit in het dagelijks leven betekent.
'Ik weet nu dat ik een keuze heb'
Sarah van den Hout (33) zorgt een paar jaar intensief voor haar moeder met wie ze samen een gezin vormt. Wat begint met lichte zorg in haar jeugd, groeit uit tot een zware, fulltime rol als mantelzorger. Het brengt een enorme verantwoordelijkheid met zich mee, maar ook gevoelens van isolatie. Terwijl ze nu haar eigen leven probeert op te bouwen, vertelt ze over de momenten van verbinding die haar hebben geholpen om door te gaan.
Wat begon als kleine zorgtaken toen zij jong was, groeide voor Sarah op haar 24e uit tot intensieve mantelzorg. Zonder aarzelen verhuisde ze tijdens haar studie terug naar het ouderlijk huis om haar moeder te helpen, die door blindheid, neuropathie en reuma nu veel zorg nodig had. Een keuze die terugkijken wat bewuster genomen had moeten worden. Zonder broers of zussen kwam er veel bij haar te liggen. De dagen kropen voorbij terwijl Sarah zich steeds meer opgesloten in haar rol voelde. Inmiddels is ze 33 jaar, studeerde ze af en werkt ze aan een toekomst in de zorg. Maar de weg hiernaartoe was allesbehalve eenvoudig. Dit is haar persoonlijke verhaal.Intensieve zorgperiode
'Ik had geen tijd om na te denken over wat ik zelf nodig had,' vertelt Sarah. Op haar 24e verergeren de klachten van haar moeder plotseling. Sarah woont en studeert dan in een andere stad, maar besluit terug naar huis te verhuizen om haar moeder te helpen. Wat een tijdelijke oplossing moet zijn, wordt een langdurige en intensieve periode. Sarahs wereld is klein in die meest intensieve periode. Ze heeft geen ruimte om na te denken over alternatieven. 'Ik zat letterlijk naast mijn moeder, dag en nacht. Had geen tijd voor mezelf. Ik vond het heel moeilijk om haar in die situatie te zien. Ik ging mee naar alle doktersafspraken en nam haar verzorging volledig op me. Het was moeilijk om haar zo te zien, maar ik wilde er voor haar zijn. Het voelde alsof ik geen andere keuze had.' De rollen tussen moeder en dochter draaien volledig om. 'Ik was geen dochter meer, maar een verzorger. En ‘s avonds kon ik de deur niet uit, want het voelde alsof ik altijd beschikbaar moet zijn.' Vanuit hun persoonlijke netwerk komt er weinig hulp en Sarah voelt zich vaak alleen. 'Ik zou zo graag hebben geweten dat ik een keuze had. Als ik bewust had kunnen kiezen, had ik beter voor mezelf kunnen zorgen.'Verbinding: eindelijk gezien worden
Het keerpunt komt wanneer er thuiszorg wordt ingeschakeld. Voor het eerst voelt Sarah zich niet meer volledig alleen. 'Ze zeiden dingen als: Je kan ons altijd bellen – en: Wat kunnen wij voor jou doen? Dat zijn simpele woorden, maar voor mij maakten ze een wereld van verschil. Ik voelde me eindelijk gezien.' Toch blijft Sarah zoeken naar meer steun. Ze wil contact met andere mantelzorgers, mensen die begrijpen wat ze doormaakt. Maar ook hier stuit ze op obstakels. 'In mijn eigen gemeente was ik niet welkom bij lotgenotengroepen, omdat mijn situatie niet zou passen bij de bestaande groepen. Dat was een enorme teleurstelling.' In een andere gemeente vond ze uiteindelijk een warm welkom. 'Die groep gaf me herkenning en een plek om mijn verhaal te delen. Dat deed me zoveel goed.'De impact op de relatie met haar moeder
De zorg voor haar moeder brengt intensieve gesprekken met zich mee. Zelfs over moeilijke onderwerpen zoals euthanasie, omdat er geen kwaliteit van leven meer is. 'Het voelde alsof we samen naar het einde toe leefden', vertelt Sarah. Maar alles verandert met de onverwachte komst van een hulphond. 'Die hond gaf mijn moeder weer een reden om te leven. Ze koos opnieuw voor het leven en dat was prachtig om te zien. Maar voor mij was het lastig om uit mijn rol als verzorger te stappen. Het voelde alsof ik opnieuw moest leren hoe ik dochter kan zijn.' Sarah besluit uiteindelijk op zichzelf te gaan wonen. 'Ik had ruimte nodig om mezelf weer te vinden. Maar ook nu bleef ik verbonden met mijn moeder. Mijn telefoon stond altijd aan, zodat ik direct bereikbaar was. Dat veranderde ik langzaam, zodat ik zelf ook goed kon slapen.'Herstellen van de mantelzorgperiode
De jaren van intensieve zorg eisen hun tol. Sarah merkt dat ze haar eigen grenzen niet meer herkent. 'Ik laat mensen over mijn grenzen heen gaan, omdat ik niet meer weet wat ik voel. Uiteindelijk val ik meerdere keren uit op mijn werk.' Hulp zoeken blijkt lastig, maar Sarah houdt vol. 'Ik volg nu psychomotorische therapie. Daar leer ik om naar mijn lichaam te luisteren en mijn gevoel opnieuw te vertrouwen. Door sporten en bewegen merk ik dat mijn spanning omlaaggaat. Dat helpt me enorm.' Sarah bouwt haar leven stap voor stap weer op. Ze doet vrijwilligerswerk in het ziekenhuis en bij MantelzorgNL. 'Het voelt fijn om weer iets bij te dragen, maar wel op een manier die bij mijn huidige situatie past. Ik leer geduldig te zijn met mezelf en blij te zijn met de kleine stappen vooruit.'Wat Sarah mantelzorgers wil meegeven
'Het belangrijkste wat ik leer, is dat je verbinding moet zoeken. Met zorgverleners, met andere mantelzorgers en met jezelf. Alleen kun je het niet dragen. Er is altijd iemand die wil luisteren, maar je moet het wel durven vragen. Het is niet zwak om hulp te zoeken; het is juist sterk.' Nu kijkt Sarah voorzichtig naar de toekomst. Ze droomt ervan om weer te werken, maar neemt de tijd om dat op haar eigen tempo te doen. 'Wat ik nu weet, is dat je ook als mantelzorger recht hebt op ruimte voor jezelf. Dat betekent niet dat je minder geeft om degene voor wie je zorgt. Het betekent juist dat je er beter voor hen kunt zijn door ook goed voor jezelf te zorgen.'Het verhaal van Sarah laat zien hoe belangrijk het is om verbinding te vinden in tijden van intensieve zorg. Of het nu gaat om steun van zorgverleners, lotgenoten of vrienden: niemand hoeft het alleen te doen. Mantelzorg vraagt veel, maar door samen te werken en naar jezelf te luisteren, kun je de last draaglijker maken en ruimte houden voor jezelf. Heb je vragen? Zoek contact met je mantelzorgsteunpunt of bel de Mantelzorglijn: 030 760 60 55, mantelzorglijn@mantelzorg.nl.Dit artikel verscheen eerder in MantelKRACHT, april 2025.