'Des te eerder je grenzen stelt, des te beter voor iedereen.'

De zoon van Ron lijdt aan schizofrenie en is verslaafd aan drugs. Jarenlang probeerden Ron en zijn vrouw hem te helpen. Maar de situatie werd zo onveilig thuis, dat er een streep getrokken moest worden. Hun zoon werd uit huis gezet, en verhuist daarna van instelling naar instelling. 

Al die jaren hebben hun sporen nagelaten. Ron kreeg hartproblemen, die hij later toeschreef aan stress. Zijn vrouw had professionele hulp nodig om er doorheen te komen. Ron zelf zocht die hulp toen niet. "Ik ben een vrij nuchter persoon. Natuurlijk doet het me wat. Het blijft je altijd achtervolgen, zolang hij leeft gaat dat niet veranderen denk ik.”

Toch erkent hij dat het gezin er bijna aan kapot was gegaan. Veel relaties van ouders die in dezelfde situatie zitten, houden het niet vol. "Je moet alle ballen in de lucht houden. Maar op een gegeven moment trek je dat zelf ook niet meer. Dus op een gegeven moment ga je zelf ook onderuit."
Hoewel het niet makkelijk is geweest, zijn Ron en zijn vrouw nog steeds bij elkaar. Voor andere ouders die in dezelfde situatie zitten geeft hij deze tip: "Als echtpaar moet je één lijn trekken. Probeer dat echt. Anders ga je er zelf ook nog onder door in je relatie."

Inmiddels gaat het beter met het gezin. Hun dochter doet het goed, heeft kinderen, en Ron geniet van zijn kleinkinderen. "Daar krijgen we een hoop lol van.” Aan de andere kant zorgt de situatie met hun zoon ervoor dat ze niet écht alles samen kunnen doen. “Je kan nooit eens een keer met het hele gezin uit eten of een weekendje weg. Dat mis je dan weer wel.”

Ron werkt nu zelf als vrijwillig mentor voor mensen met een verstandelijke beperking. Die blik van binnenuit maakt hem kritisch op het systeem.

Wat hem het meeste steekt: tijdens crisisopnames wordt de familie vaak buitengesloten. Hulpverlenende instanties richten zich met name op de persoon in crisis, terwijl de familie thuis zit te wachten zonder informatie, begeleiding en gereedschap om met de situatie om te gaan. "Als er een eerste crisisopname is, zou je als familie een soort training moeten krijgen. Dat er echt goed verteld wordt: dit is het moment dat je echt grenzen moet stellen."

Verder maakt de privacywetgeving het moeilijk om informatie te delen. Want zodra iemand volgens de wet volwassen is, mogen instanties niets meer delen met ouders zonder toestemming. Zelfs niet of hun kind veilig is. "Stel je voor dat hij een nacht niet thuiskomt en dat hij op het politiebureau zit. Dan bel je de politie, maar dan mogen zij niet delen dat je zoon daar zit.”

Andersom vindt Ron dat naasten de hulpverlening altijd mag voeden met informatie, ook als de cliënt dat niet wil. “Want wie weet er nu meer van de cliënt?" En juist in die wisselwerking, tussen naasten, cliënt en hulpverlening, ziet hij de oplossing. "In mijn visie is het contact tussen ons als ouders, onze zoon en de hulpverlening heel erg belangrijk. Maar dan moet er natuurlijk wel goed contact zijn, en daar ligt nu vaak het probleem."

Op de vraag welk advies hij aan ouders zou meegeven die in dezelfde situatie zitten, is Ron duidelijk. Trek vroeg grenzen. Hoe langer je wacht, hoe moeilijker het wordt. "Des te eerder je grenzen stelt, des te beter het is voor iedereen."

En wees open over je situatie, hoe moeilijk dat ook is. Ron koos er vroeg voor om in zijn omgeving gewoon te vertellen hoe het zat. "Anders krijg je allemaal verhalen in je omgeving. Ik heb altijd gezegd: zo en zo is het. Als je meer wil weten vraag het me dan, dit maakt het ook makkelijker voor anderen om er over te praten me je."

Het hielp Ron ook om contact te hebben met lotgenoten. Waar Ron woont, bestaat er sinds kort ook een praatgroep voor ouders die te maken hebben met verslaving en psychiatrie. "Daar komen een hoop moeders en vaders om hun verhaal kwijt te kunnen en gehoord te worden.” Gehoord worden en begrepen worden door lotgenoten kan heel veel betekenen voor naasten.

Ron heeft geleerd om te leven met iets wat helaas niet oplosbaar is. Zijn zoon zit nu in een woning waar gebruik wordt getolereerd. Er is begeleid wonen, al stelt dat weinig voor. Het is volgens Ron een soort eindstation. "Wij weten met z'n allen eigenlijk niet wat we ermee aan moeten."

Op een bepaalde manier vindt Ron zijn draai in zijn leven. Hij ziet zijn kleinkinderen graag en begeleidt verstandelijk gehandicapten als mentor. Juist in die rol vindt hij wat hij bij zijn eigen zoon niet kan vinden: vooruitgang, resultaat en contact.

"Bij mijn cliënten kan je wat. Je kan ze begeleiden, je kan ze helpen. En dan heb je ook resultaat.” Omdat zijn zoon niet wil en kan stoppen met drugs en drank en geen ziekte-inzicht heeft en er geen verplichting kan worden opgelegd is de kans dat zijn situatie gaat veranderen heel erg klein.

Benieuwd hoe het nu met Ron gaat? Bekijk zijn volledige ervaringsverhaal op zijn website.