'Ik zeg niet dat hij naar een instelling is gegaan. Hij is naar zijn nieuwe familie toe.'

Toen Asha hoorde dat er een plek vrijkwam bij woonzorginstelling 's Heeren Loo, moest ze snel handelen. De plekken die vrijkomen moeten namelijk snel worden gevuld. Hoewel Asha er zich op dat moment nog niet klaar voor voelde, ging ze uiteindelijk toch akkoord.  

De overgang verliep met kleine stapjes. Amiet ging eerst alleen lunchen bij zijn nieuwe woonplek. Daarna bleef hij ook voor het avondeten, gevolgd door twee nachten overnachten.  Zo werd het langzaam uitgebouwd, totdat hij sinds december volledig is ingetrokken. Amiet pakte het verrassend goed op. Elke donderdag gaat Asha op bezoek, en afwisselend in de weekenden haalt ze hem op. Zo is er ruimte om elkaar te blijven zien, maar ook om de zorg stukje bij beetje los te laten. 

Wat Asha niet had verwacht, was hoe hard het binnenkwam toen Amiet echt weg was. Ze vergelijkt het gevoel met de dag waarop ze hoorde dat haar zoon het syndroom van Down had. "Het was bijna precies hetzelfde. Qua gevoel en qua angsten." 

De eerste dagen heeft ze alleen maar gehuild. Ze voelde zich leeg, verloren en niet meer zichzelf. "Ik heb echt in een heel diep dal gezeten. Niemand heeft het gemerkt, maar ik was echt helemaal kapot." 

Ze besefte toen pas hoe zwaar het al die jaren was geweest. Na een paar dagen zonder hem merkte ze al hoe anders het voelde om 's ochtends op te staan zonder direct in de zorgmodus te schieten. "Toen drong het eigenlijk pas tot me door dat ik dit gewoon dagelijks heb gedaan. Ik denk dat ik nog steeds aan het bijkomen ben, fysiek en mentaal, van die afgelopen 29 jaar.” 

Amiet bleek zelf verrassend goed in zijn nieuwe omgeving te landen. Hij neemt zijn knuffels overal mee naartoe en maakt daarmee makkelijk contact met het personeel en de bewoners. Al snel betrok hij iedereen in zijn rituelen en spelletjes. "Hij heeft iedereen om zijn vinger kunnen winden. Hij heeft daar een heel vrolijke omgeving gecreëerd. Ik zeg tegen anderen niet dat hij naar een instelling is gegaan. Hij is naar zijn nieuwe familie toe."  

Maar voor Asha voelde het uit huis wonen van Amiet dubbel. Ze zag dat hij het goed deed en dat hij zijn plek had gevonden. Maar het loslaten ging daarmee niet automatisch makkelijker. "Ik kan nog steeds niet volledig genieten van de vrijheid. De leegte die gekomen is in ons leven kan ik nog niet zo 1,2,3 opvullen.”

Een van de moeilijkste dingen is het opgeven van controle over de kleine dingen. Voorheen regelde Asha alles zelf: de regiotaxi als ze er samen op uit gingen, de dagindeling, de rituelen voor het slapengaan. Nu wordt dat door anderen gedaan.  "Ik kon alles zelf in de hand hebben. En nu moet ik dat loslaten."  

Ze merkt dat ze nog vaak in de regelmodus schiet. Dat ze moeite heeft als er iets geregeld wordt zonder haar inbreng. De begeleiders helpen haar daarin. Ze zeiden tegen haar: ‘Dit is zijn huis nu. Hij hoeft niet naar jullie toe. Jullie mogen ook gewoon een weekendje weg.’ Dat stelde Asha gerust: ‘Dat gaf mij het vertrouwen van: ‘Het is oké, het is zijn plek.’’ 

Met Amiet die niet meer thuis woont, ontstaat er voor het eerst in jaren ook ruimte tussen Asha, haar man en hun jongste zoon. Jarenlang vroeg Amiet continu aandacht. Hun oudste zoon had een uitgebreid slaapritueel. En met de wisselende diensten van Asha's man waren de momenten dat ze écht tijd hadden voor elkaar schaars. “We konden niet eens goede gesprekken voeren. Want Amiet was er altijd.” 

Nu is er weer tijd om samen te zijn. Om een gesprek af te maken zonder onderbreking. Om elkaar opnieuw te leren kennen, na jaren waarin de zorg alle ruimte innam. Dat is niet een proces dat vanzelf gaat. Ze moeten als gezin opnieuw ontdekken hoe ze met elkaar omgaan, nu de constante aanwezigheid van Amiet wegvalt. Maar de eerste stappen worden gezet, en dat voelt voor Asha als iets om voorzichtig naar uit te kijken. 

Asha staat nu op een kruispunt. Sinds kort werkt ze weer twee dagen per week, het gezin groeit langzaam weer naar elkaar toe en er komt ruimte voor vragen die jaren op de achtergrond lagen. Wat vind ik zelf leuk? Wat wil ik nog doen? 

Ze weet dat het antwoord er uiteindelijk komt. Maar ze geeft zichzelf daarin de tijd. "Ik weet dat ik uiteindelijk weer van het leven ga genieten. Het is nu nog niet zo ver. Maar het komt."