Vianna
Wanneer wist ik dat ik mantelzorger was?
Als je opgroeit in een situatie waarin zorgen zo vanzelfsprekend voor je was, vanaf wanneer wist je dan dat je mantelzorger was? Ik was onlangs bij een mantelzorgkring aanwezig als ervaringsdeskundige. En hoewel ik deze vraag erg vaak krijg bij de opdrachten die ik doe als ervaringsdeskundige voor MantelzorgNL, was het toch anders om deze van een mede mantelzorger uit je eigen gemeente te krijgen, dan van een leerling binnen een zorgopleiding of een zorgprofessional.
Het moment op het schoolplein
Ik was een jaar of twaalf toen ik voor het eerst besefte dat het er bij mij thuis anders aan toeging dan bij mijn klasgenoten.
Ik zat in de bovenbouw van de basisschool en wij waren net vrij. Het was een mooie zonnige dag. Iedereen rende enthousiast naar buiten na een lange dag in de schoolbanken. Buiten stonden de ouders, voornamelijk moeders, rondom de ingang. De sfeer zat er goed in. Ze stonden gezellig te kletsen met elkaar en een aantal kinderen kregen een knuffel van hun ouder. Ik stond boven op het kleine trapje voor de school en keek opzij, waar ik wist dat mijn moeder zou staan.
En ja, daar stond ze. Met de fiets in de hand, haar filterbril op en ze wenkte mij om snel te komen. De zon was erg fel en door haar visuele beperking was dat niet fijn voor haar, dus ze wilde gauw door en naar huis.
Het klinkt misschien stom, maar dat was het moment voor mij waarin ik een duidelijk verschil kon zien.
Steeds meer verschillen
Daarna vielen natuurlijk steeds vaker de verschillen op. Mijn vader was de enige vader die een scootmobiel en een rollator had en blijkbaar was het niet normaal om, zo voelde het, bijna elke vakantie een keer in het ziekenhuis te belanden met je vader. En terwijl de broertjes en zusjes van andere kinderen gewoon op dezelfde school zaten, ging mijn broer Frank naar het speciaal onderwijs.
Allemaal dingen waarbij ik eigenlijk niet eerder had stilgestaan.
Een naam voor iets wat voor mij gewoon was
Toen ik een jaar of 14 was kwam de term mantelzorg ineens op mijn pad. Eigenlijk had ik er ook niet zoveel over nagedacht, opgroeiend in mijn gezin was het zorgen voor best normaal geworden voor mij. Ik kende de situatie gewoon niet anders dan hoe hij was.
Het woord viel tijdens een gesprek met de ambulante begeleider van mijn moeder. We wachtten samen op mijn mam, en het gesprek ging over school en mijn wens voor een laptop. Toen vroeg ze ineens: "Weet je dat wat jij doet een naam heeft?"
Ik had geen idee waar ze naartoe ging en reageerde nonchalant: "Oh?"
"Ja, jij bent een mantelzorger."
Heel eerlijk? Ik wist niet zo goed hoe een gesprek over geen laptop voor school hebben kwam op dat ik blijkbaar een mantelzorger was, maar al snel werd duidelijk dat ik via de SVB recht had op een mantelzorgcompliment.
Ben ik de enige?
Toch bleef het gesprek die week in mijn hoofd spoken. Zouden er dan meer jongeren zoals ik zijn? Ik was de enige in mijn omgeving, ik zat vol met vragen en voelde mij erg alleen.
Daarom besloot ik in mijn tussenuur in de mediatheek op school te gaan Googlen. Want wat nou als ik niet alleen ben?
Het resultaat was niet bemoedigend. Alle informatie over mantelzorg ging over mensen van middelbare leeftijd die voor hun bejaarde ouders zorgden. Niet over jongeren zoals ik. Teleurgesteld sloot ik de pagina en ging ik aan de slag met de Powerpoint voor maatschappijleer. Ik voelde mij eenzamer dan ooit en kon voor mijn gevoel nergens terecht met mijn vragen.
Niet meer alleen
Inmiddels weet ik dat ik niet alleen ben in mijn ervaringen. Sterker nog! Een op de 4 jongeren groeit op als een jonge mantelzorger.
De eenzaamheid die ik voelde in mijn tienerjaren was echter niet voor niks. Rond mijn 18e was dit een van de redenen waarom ik actief mijn verhaal ben gaan vertellen voor Mezzo, later MantelzorgNL!
Voor mij is het tot de dag van vandaag belangrijk dat geen enkele jonge mantelzorger zich meer alleen hoeft te voelen en dat er gericht informatie en beleid is voor deze doelgroep. En inmiddels is dit ook zo, de jonge mantelzorgers zijn zichtbaarder dan ooit. Ze worden steeds vaker meegenomen in beleid, er is steeds meer ondersteuning voor ze en we hebben tegenwoordig zelfs de Week van de Jonge Mantelzorger!
En ik ben ontzettend dankbaar dat de situatie veranderd is sinds mijn jeugd en hoop stiekem toch dat ik daar een kleine bijdrage aan heb kunnen leveren.