Zorg over de vloer deel 2: De wereld in het klein

Lekkeâh geslape schatje? Hoe begroet je een 60-plusser die je niet of nauwelijks kent? Soms moet je vanaf bed wat beschaving bijbrengen. Ik zeg het ook weleens, om m’n vrouw snel wakker te krijgen.

De dame van een nieuwe zorgclub kwam voor de intake op te hoge hakken en met een te diep decolleté voor een 50-plusser. Het bleek ook haar ‘bedrijfskleding’ te zijn. Ongemakkelijk en riskant. Niet dat ik zo preuts ben; als kind had ik diep ontzag voor het mooie decolleté van mijn bejaarde oma. Op de juiste plek een mooie broche, de huid getekend door de tijd. 

Een poosje geleden was de oudste zuster aan bed een 70-plusser. Op de E-fiets, de helm op. Helaas werd ze door ziekte gedwongen te stoppen. Te lang doorgegaan? Ik denk het niet. Als je blij bent met je werk: doen zolang het kan.

De jongsten zijn net twintig; vaak nog aan de studie en een aanwinst voor de thuiszorg. Een enkeling valt door de mand. Elke nacht internationaal gamen en om half acht bij de eerste cliënt aan bed staan, dat werkt niet. 

Ik denk dat we met verzorgers uit zo’n tien verschillende landen ervaring hebben. Van voormalige Sovjetstaten tot Zuid-Amerika. Jonge medewerkers zijn hier geworteld, ook met een getinte huid of een hoofddoekje. Volledig Nederlander wat mij betreft. Kundig, snel en netjes. Voor een noodgeval wordt er wel eens een invalster ingevlogen. De eerste keer mooi gekleed in traditionele kleuren. Toen ze er weer eens was, “Westers’ gekleed: Ik vond het jammer.

Dat blijkt in de zorg ook voor te komen. Een leuke twintiger met Duitse wortels en dito accent, had het moeilijk toen ze aan bed kwam bij iemand die de Tweede Wereldoorlog had meegemaakt. Lastige situatie, dat vraagt om maatwerk van de organisatie. 

Als je volledig op bed verzorgd moet worden… dat is al geen pretje. En dat er vrouwen zijn die zich niet door een onbekende man wil laten wassen, daar kun je wat van vinden. Toch begint het met wat begrip voor diepgewortelde gewoontes. Soms heeft het tijd nodig, soms een generatie. En hoe ik het zelf zou ervaren, weet ik niet. Ook niet of ik het zover wil laten komen. Maar het kan morgen al nodig zijn. Wie weet. Maar dan ben ik geen mantelzorger meer.

We zijn een soort van collega’s: “Bestel jij die zalf of ik doe ik dat?”, ”Wie stuurt die foto van een rare plek naar de huisarts?”, “Zet je de uitslag van dat onderzoek even op onze website?” “Wil je vanavond dat plekje goed insmeren?” En heel soms moet ik plotseling alles doen. Als er onverwacht echt geen hulp is. Bij ziekte of teveel personeel tegelijk op vakantie. Nou ja, mantelzorg is meestal in de buurt. Kost niks, heeft geen diploma’s en het lost het wel op.  

De volgende keer: Thuiszorg, bureaucratie en wetgeving.