
Wat leerden we op de landelijke inspiratiedag?
De kracht van lokaal verbinden
Dat mantelzorgers de juiste ondersteuning krijgen, vraagt om een gezamenlijke lokale aanpak. Geen enkele organisatie kan dit alleen realiseren. Toch is er nog veel te leren over lokaal samenwerken om juist dit te bereiken. Daarom gaf Janita Neuteboom de werksessie De kracht van lokaal verbinden. Met de ‘bloem’ als werkmiddel.
Opzet van de werksessie
Opzet van de werksessie
Tijdens de werksessie gingen deelnemers met elkaar in gesprek over de waarde van samenwerken. Samen onderzochten zij welk resultaat zij door samen te werken willen bereiken.
Een belangrijke vraag kwam steeds terug: wie neemt de regie als meerdere partijen betrokken zijn? Komt samenwerking beter op gang met één duidelijke trekker? Of werkt gedeelde regie en gezamenlijk eigenaarschap juist beter?
Wat leverde de werksessie op?
De gesprekken maakten duidelijk dat succesvolle samenwerking niet begint bij organisaties, maar bij een gedeeld doel. Wanneer partijen zich samen verantwoordelijk voelen voor dat doel, ontstaat beweging.
Deelnemers herkenden dat samenwerking vaak vastloopt als organisaties vooral handelen vanuit hun eigen opdracht, budget of verantwoordelijkheid. Tegelijkertijd deelden zij inspirerende voorbeelden van lokale samenwerking, waarbij professionals elkaar juist weten te vinden rond een gezamenlijke opgave.

Zelf starten met lokaal samenwerking met de bloem
Opdracht domeinoverstijgend samenwerken
- Print de bloem uit.
- Geef met een kleur aan welke contacten in je netwerk warm of koud zijn.
- Wat is het doel waar ik aan werk?
- Welke organisaties kunnen mij versterken dit doel te halen?
- Met welke organisaties heb ik al warme contacten?
- Welke contacten wil ik laten groeien?
- Geef beiden aan met een eigen kleur.
- Wat ga ik morgen doen om deze contacten aan te halen of op te bouwen?
Lokaal samenwerken is een doorlopend proces
Lokaal samenwerking is een doorlopend proces
Werken aan de balans tussen zorgen, werken, studeren en andere verantwoordelijkheden is een continu proces. Het vraagt blijvende aandacht, afstemming en ontwikkeling. Door lokaal verbindingen te leggen, verschillende partijen samen te brengen en steeds uit te gaan van het perspectief van de mantelzorger, bouwen we aan een samenleving waarin mensen zorg en dagelijks leven beter kunnen combineren.
De kracht van lokaal samenwerken zit niet alleen in wat organisaties afzonderlijk doen. Die kracht zit vooral in wat zij samen mogelijk maken. Daar ligt de sleutel om mantelzorg, ook in de toekomst, vol te houden.

De kracht van lokaal samenwerken
Wees radicaal eerlijk. Stel jezelf de vraag: Is de mantelzorger hiermee geholpen? Is het antwoord nee. Durf dan te bewegen en het anders aan te pakken.”
- Janita Neuteboom, MantelzorgNL

Ervaringssprekers als gids
Mantelzorgers weten als geen ander wat er goed gaat en waar knelpunten ontstaan. Hun ervaringen geven inzicht in wat nodig is om zorg vol te houden. Daarom stond tijdens deze werksessie de vraag centraal: hoe kunnen we deze ervaringskennis beter benutten voor beleid en ondersteuning?
Opzet van de workshop
Opzet van de workshop
Sarah van den Hout en Ivonne Berkers namen deelnemers mee in de verschillen tussen ervaringen, ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid. Daarna gingen deelnemers met elkaar in gesprek over de rol van vrijwilligers en ervaringssprekers.
Welke meerwaarde hebben zij? Hoe kunnen organisaties hun kennis beter benutten? En wat is ervoor nodig om vrijwilligers hierin goed te ondersteunen?
Wat leverden de gesprekken op?
Wat leverden de gesprekken op?
De gesprekken maakten duidelijk dat ervaringssprekers een belangrijke brug vormen tussen mantelzorgers, steunpunten mantelzorg en gemeenten.
Wanneer mantelzorgers hun ervaringen met bijvoorbeeld overbelasting, regeldruk of ondersteuning delen en verbinden met die van anderen, ontstaat ervaringskennis. Deze kennis laat zien waar mantelzorgers tegenaan lopen en welke ondersteuning in de praktijk werkt. Dat biedt organisaties en gemeenten waardevolle inzichten voor beleid en dienstverlening beter aan te sluiten op de praktijk.
Deelnemers zagen veel mogelijkheden voor de inzet van ervaringssprekers. Zij kunnen herkenning en steun bieden aan andere mantelzorgers, signalen uit de praktijk verzamelen en bijdragen aan bewustwording bij professionals, organisaties en beleidsmakers.

Aan de slag met ervaringskennis
Wil je binnen jouw organisatie meer werken met ervaringskennis? Begin dan met deze stappen:
- Denk na over wat je wilt bereiken.
- Zorg voor draagvlak en creëer een langdurige samenwerking.
- Zoek naar ervaringssprekers die, passend bij het doel, inspirerend hun verhaal kunnen vertellen (bedenk ook meerdere invalshoeken als dat passend is).
- Vergeet niet binnen je organisatie te zoeken.
Wat leverden de gesprekken op?
Steunpunten mantelzorg maken het verschil
Steunpunten mantelzorg spelen een belangrijke rol bij het werven, begeleiden en ondersteunen van ervaringssprekers. Zij kennen de lokale situatie, onderhouden contact met mantelzorgers en kunnen signalen uit de praktijk vertalen naar concrete aanbevelingen voor gemeenten en samenwerkingspartners.
Ervaringskennis versterkt beleid en ondersteuning
De belangrijkste conclusie was: ervaringssprekers zijn onmisbaar om beleid en ondersteuning beter aan te laten sluiten bij de praktijk van mantelzorgers.
Daarnaast gaven deelnemers aan behoefte te hebben aan meer mogelijkheden om kennis en ervaringen uit te wisselen, bijvoorbeeld via een leergang, bijeenkomsten of een netwerk van ervaringssprekers. Door ervaringen actief te benutten en van elkaar te leren, groeit ervaringskennis uit tot een stevige basis voor lokaal beleid en passende ondersteuning van mantelzorgers.
Meer informatie en links
- Presentatie. Bekijk de presentatie van Sarah en Ivonne op de Landelijke Inspriratiedag. Bekijk de Powerpoint.
- Ervaringssprekers bij MantelzorgNL. Vanuit de vrijwilligerspoule van MantelzorgNL kunnen ervaringssprekers herkenning en steun bieden, signalen uit de praktijk verzamelen en bijdragen aan bewustwording bij professionals, organisaties en beleidsmakers. Daarmee zijn zij niet alleen een steun voor andere mantelzorgers, maar ook een gids voor organisaties die hun ondersteuning willen verbeteren. Lees meer informatie.
- Meer informatie over ervaringsdeskundigen en ervaringskennis. Betrek ervaringsdeskundigen en maak gebruik van ervaringskennis om echt impact te maken met het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Ervaringsdeskundigen hebben specifieke en doorleefde kennis en ervaring vanuit de leefwereld. Door hen te betrekken bij het opstellen en monitoren van beleid sluit je aan bij de mensen om wie het gaat. Lees meer informatie.