Publicaties & downloads

Om mantelzorgers die naast iemand staan met psychische problematiek tijdige en passende ondersteuning te kunnen bieden is samenwerken noodzakelijk. We hebben het dan ook wel over mantelzorgers GGZ.

Maar hoe ziet de wereld van de GGZ er uit? Welke partijen hebben ook een rol in het ondersteunen van deze specifieke groep mantelzorgers. Ken jij hen en kennen zij jou? Dat lees je in deze publicatie.

Voordat je als mantelzorger besluit om zorghandelingen van de zorg over te nemen, moet je wel weten welke mogelijke gevolgen, risico’s en voordelen daarbij horen. Want wat als er iets fout gaat? Wie is dan verantwoordelijk. Zorghandelingen zijn bijvoorbeeld: ogen druppelen, injecties geven of een katheter wisselen. Maar ook iemand aankleden of wassen.

De Inspectie voor Gezondheid en Jeugd (IGJ) heeft zorgprofessionals nu duidelijkheid gegeven over de gevolgen en risico’s. MantelzorgNL vindt het belangrijk dat deze informatie ook bij de mantelzorgers zelf komt. Op een begrijpelijk niveau.  

We ontwikkelden daarom de Keuzehulp voor mantelzorgers. Hierin lees je over de juridische gevolgen. Maar ook vind je informatie over hoe je de zorg organiseert, wat je van de zorg mag verwachten en wat het overnemen van de handelingen doet met de onderlinge relatie. 

Hoeveel mantelzorgers telt jouw gemeente?  Dit overzicht biedt een indicatie van het aantal mantelzorgers per gemeente.

Hoe draag je als bestuurder zorg voor passende en cultuursensitieve ondersteuning? Hoe bereik je mantelzorgers met een migratieachtergrond? Met wie werk je samen? En wat is dan je rol? Hoe kom je tot een cultuursensitief en passend ondersteuningsaanbod? En hoe borg je dit vervolgens in de hele aanpak en het aanbod?

Deze vragen staan centraal in de wegwijzer cultuursensitieve mantelzorgondersteuning. Ze zijn voor professionals die oog hebben voor mantelzorgers met een migratieachtergrond, ongeacht of je wilt gaan starten of dat er al gewerkt wordt aan inclusie en diversiteit bij mantelzorgondersteuning.

Vervangende zorg is best complex. Vilans, Movisie en MantelzorgNL hebben daarom deze factsheet gemaakt, waarmee je antwoord vindt op vragen als: Wat is respijtzorg? Welke vormen bestaan er en welke regelingen zijn er eigenlijk allemaal.

Respijtzorg is het tijdelijk overdragen van de zorg.  Zodat mantelzorgers naast de zorg tijd hebben voor andere belangrijke dingen in het leven: werk, studie, gezin, familie, vrienden en ontspanning.

Elke mantelzorger en elke mantelzorgsituatie is uniek. Desondanks blijkt uit onderzoek dat veel mantelzorgers overeenkomstige behoeften hebben op het gebied van ondersteuning. Op basis van deze overeenkomsten zijn een viertal profielen uiteengezet. Je kunt ze voor het inschatten van de ondersteuningsbehoefte van de mantelzorger.

Bekijk de profielen in de handout.

Waarom is mantelzorgwaardering belangrijk? Welke keuzes zijn er te maken? Wat is het budget? Kortom, hoe kun je als gemeente mantelzorgwaardering goed vormgeven.

De factsheet mantelzorgwaardering voor gemeenten en organisaties voor mantelzorgondersteuning geeft antwoord op deze vragen en meer.

Naar aanleiding van twee moties over jonge mantelzorg is in 2025 onderzocht of een landelijke regeling voor jonge mantelzorgers in het hoger onderwijs mogelijk is.
Hiervoor zijn gesprekken gevoerd met onder andere hogescholen, universiteiten, het ministerie van OCW en relevante koepelorganisaties.
De conclusie: er gebeurt al veel, maar een landelijke regeling is op dit moment nog niet haalbaar.

Onze concrete vraag aan hogescholen en universiteiten is;
Maak mantelzorg zichtbaar en bespreekbaar, neem het op in beleid en bied maatwerk. Zo zorgen we samen dat jonge mantelzorgers hun studie kunnen afronden én gezond blijven.

Download alle inzichten uit ons onderzoek.

In deze waaier vind je tien acties om overbelasting bij mantelzorgers te voorkomen en te verminderen. De waaier biedt een overzicht van 10 opeenvolgende, concrete acties om mantelzorg bespreekbaar te maken, overbelasting te meten en te signaleren. Via QR-codes vind je verdiepende informatie.

De waaier is gebaseerd op de ‘Richtlijn Mantelzorg’ voor verzorgenden, verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten van V&VN, van september 2021. Deze richtlijn is bedoeld om overbelasting bij mantelzorgers te voorkomen of te verminderen.

Wanneer kun je het actieplan gebruiken?
Het actieplan kan iedere keer gebruikt worden wanneer je als zorgprofessional mantelzorgers tegen komt.

De ‘Toolbox – interventies mantelzorgondersteuning voor gemeenten’ is gemaakt voor beleidsmedewerkers die mantelzorgondersteuning in hun gemeente goed willen vormgeven