- Ondersteuning
Het verhaal van Carla: AI-chatbots als assistent
Carla is 39 jaar en werkt als HR-manager. Ze heeft een drukke baan en zorgt daarnaast voor haar moeder van 81, die beginnende dementie heeft. Haar dagen bestaan uit werk, reistijd en zorgzaken: het invullen van formulieren, het regelen van medicatie en het maken van afspraken. Ze heeft het gevoel altijd achter de feiten aan te lopen, maar wil ook niet alles uit handen geven.
“AI-chatbots zijn handig, zolang ik bepaal wat ik ermee doe. Ik laat het niet in mijn leven kijken.”
Gebruik van AI-chatbots
Carla gebruikt een AI-chatbot vooral zakelijk en voor praktische taken. Ze ziet het als een hulpmiddel om tijd te winnen in een overvolle week. Ze vraagt de AI-chatbot om brieven te herschrijven voor organisaties, mails op te stellen voor de gemeente of bezwaarbrieven te formuleren. Dit deed ze bijvoorbeeld toen ze een parkeerboete kreeg tijdens een zorgbezoek. Ze heeft geleerd dat ze de AI-chatbot feedback moet geven voor een beter resultaat. Bijvoorbeeld: “Het taalgebruik mag wat formeler en wees duidelijker.” Ze gaat door met het geven van feedback tot ze tevreden is met het antwoord. De steun van AI neemt veel druk bij haar weg. Het scheelt haar namelijk denkwerk, stress en tijd.
Ideeën voor makkelijke maaltijden
Af en toe gebruikt Carla de chatbot ook voor praktische vragen rond de zorg. Bijvoorbeeld het bedenken van makkelijke maaltijden voor haar moeder, ideeën voor rustige spelletjes, of het vergelijken van hulpmiddelen. Soms uploadt ze zelfs een foto met bijvoorbeeld de vraag ‘Welke stekker hoort bij deze wasmachine?’ en dan krijgt ze meteen advies. Toch blijft ze voorzichtig. Ze haalt meestal alle persoonlijke informatie weg voordat ze iets met een AI-chatbot deelt en ze noemt haar moeder nooit bij naam. Toch lukt het Carla niet altijd even goed om hier rekening mee te houden. Soms zoekt ze in de haast naar snelle antwoorden en dan let ze minder op privacy.
Weinig informatie delen
Omdat Carla bewust weinig achtergrondinformatie deelt, zijn de antwoorden van AI vaak algemeen. Dat betekent dat ze nog veel denkstappen moet zetten. Ze merkt dat ze daardoor soms minder voordeel heeft van de chatbot. Maar dat vindt ze een goede ruil voor haar privacy. AI mag haar helpen, maar mag haar niet kennen. Carla vindt: “AI-chatbots zijn nog vol in ontwikkeling, dus je weet niet precies waar je aan meewerkt.”
Andere zorgen
Carla ziet ook andere risico’s. Ze weet dat AI-chatbots vaak het antwoord geven wat je wil horen. Sommige functies, zoals spraak, kunnen zelfs hele slechte antwoorden geven. Dit komt doordat ze snel moeten antwoorden, waardoor ze weinig tijd hebben om een reactie te berekenen.
Het verhaal van Carla is onderdeel van een serie van drie verhalen. Lees ook de verhalen van Youssef en Annemiek, welke andere ervaringen met AI-chatbots omschrijven. Ook bij deze verhalen is een reflectie gedeeld, met andere onderwerpen om over na te denken.
Het verhaal van Carla: kansen en risico's
Er zijn verschillende kansen en risico’s verbonden aan het gebruik van AI-chatbots. Experts van Vilans geven een reflectie op het verhaal van Annemieke.
Lees de reflectie op het verhaal van Carla op Vilans.nl.
Over het onderzoek
Onderzoekers van Vilans spraken met mantelzorgers die AI-chatbots, zoals ChatGPT, gebruiken voor zorgtaken. Hun ervaringen zijn samengevat in drie verhalen die laten zien welke kansen én welke risico’s AI‑chatbots bieden. Om mantelzorgers te helpen bepalen óf en hoe ze chatbots willen gebruiken, delen experts bij Vilans een reflectie bij de verhalen. De verhalen en reflecties kunnen mantelzorgers helpen om ideeën op te doen over hoe chatbots steun kunnen geven, maar ook waar voorzichtigheid nodig is.