• Ondersteuning

Het verhaal van Youssef: AI-chatbots als kennisbron

Youssef is 42 jaar en woont met zijn vrouw en twee kinderen in Utrecht. Zijn jongste zoon, Sami (9), heeft een meervoudige beperking en krijgt sondevoeding. Youssef werkt in de IT, maar is veel thuis om de zorg te regelen en contact te houden met artsen en organisaties.

De AI-chatbot is mijn zogenaamde dokter-tolk. Soms zit de chatbot ernaast, maar meestal helpt het me eindelijk te begrijpen wat er speelt.
Youssef

Gebruik van AI-chatbots

Voor Youssef is een AI-chatbot allereerst een praktisch hulpmiddel. Hij ziet het als een kennisbron die altijd tijd voor hem heeft. Hij gebruikt een AI-chatbot vooral om de medische wereld beter te begrijpen. Ontvangt hij een brief of rapport van het ziekenhuis? Dan kopieert hij de tekst in de chat en vraagt om de informatie uit te leggen in gewone taal. Dit maakt hem minder afhankelijk van professionals en geeft hem rust: “Zo heb ik het gevoel dat ik een beetje weet wat er bedoeld wordt, nog voordat ik de arts spreek.”

Gevoel van houvast

Youssef vindt dat de AI-chatbot hem ook helpt om zich beter voor te bereiden op gesprekken met de artsen. Als hij twijfelt over een therapie of bijwerkingen van medicijnen, dan vraagt hij AI om de verschillende opties op een rij te zetten. Soms vraagt hij zelfs letterlijk: “Doe alsof je een kinderarts bent met ervaring in sondevoeding en leg uit wat ik moet weten.”

De antwoorden geven hem steun en het gevoel dat hij beter begrijpt wat er speelt. Daardoor durft hij tijdens gesprekken met de arts door te vragen en voelt hij zich meer op hetzelfde niveau als zorgprofessionals.

Gevoel gehoord te worden

Wat Youssef vooral fijn vindt, is dat de AI-chatbot eindeloos geduld heeft. Als hij zich zorgen maakt of iets voor de derde keer vraagt, reageert de AI-chatbot rustig en zonder irritatie. Dat is anders dan bij sommige zorgverleners, die soms erg druk zijn. De chatbot geeft hem het gevoel dat hij echt gehoord wordt. Dit mist hij soms in het echte zorgsysteem.

Fout advies

Youssef heeft helaas ook geleerd dat AI-chatbots soms fouten maken. Een keer nam hij advies van de chatbot over sondevoeding over dat achteraf verkeerd bleek te zijn. Dat zorgde voor een lastig gesprek met de arts. Hij schaamde zich daarna, en durfde niet te zeggen dat de informatie van een AI-chatbot kwam. Sindsdien is hij voorzichtiger. Hij vraagt de chatbot altijd om bronnen te geven bij de antwoorden. Ook gebruikt hij de optie ‘doe diep onderzoek’ om betere antwoorden te krijgen.

Gevoelige gegevens

Youssef is minder bezig met zijn privacy en die van anderen. Hij denkt weinig na over de gevoelige informatie die hij deelt over zijn zoon. Voor hem is het vooral belangrijk dat het systeem hem helpt in een druk en soms lastig zorgleven. Hij ziet AI niet als een bedreiging, maar als een praktische bondgenoot in een wereld waar wachttijden lang zijn en er soms weinig begrip is.

Het verhaal van Youssef is onderdeel van een serie van drie verhalen. Lees ook de verhalen van Annemiek en Carla, welke andere ervaringen met AI-chatbots omschrijven. Ook bij deze verhalen is een reflectie gedeeld, met andere onderwerpen om over na te denken. 

Het verhaal van Youssef: kansen en risico's

Er zijn verschillende kansen en risico’s verbonden aan het gebruik van AI-chatbots. Experts van Vilans geven een reflectie op het verhaal van Annemieke.

Lees de reflectie op het verhaal van Youssef op Vilans.nl.

Over het onderzoek

Onderzoekers van Vilans spraken met mantelzorgers die AI-chatbots, zoals ChatGPT, gebruiken voor zorgtaken. Hun ervaringen zijn samengevat in drie verhalen die laten zien welke kansen én welke risico’s AI‑chatbots bieden. Om mantelzorgers te helpen bepalen óf en hoe ze chatbots willen gebruiken, delen experts bij Vilans een reflectie bij de verhalen. De verhalen en reflecties kunnen mantelzorgers helpen om ideeën op te doen over hoe chatbots steun kunnen geven, maar ook waar voorzichtigheid nodig is.