• Wonen

Financiële en juridische gevolgen van inwonen

Als je gaat inwonen bij je naaste omdat deze mantelzorg nodig heeft, dan kan dat gevolgen hebben voor uitkeringen, AOW, toeslagen en belastingen. Inwonen betekent dat je bij iemand in huis gaat wonen, op hetzelfde adres.  

Woon je in een (pré)-mantelzorgwoning, maar heeft deze geen eigen adres? Dan woon je samen op hetzelfde adres en kan je ook te maken hebben met de gevolgen van inwonen. 

Welke eventuele financiële en juridische gevolgen dit heeft, is afhankelijk van de situatie. 

Over welke gevolgen gaat het?


Uitkeringen

Heb jij of heeft je naaste een bijstandsuitkering, IOAW, of ANW-uitkering? Dan kan samenwonen gevolgen hebben voor de hoogte van of je recht op de uitkering. 

Samenwonen heeft geen gevolgen voor een uitkering die je van het UWV krijgt. Zoals een: ziektewet-uitkering, WW-uitkering, WIA- of WAO-uitkering, Wajong-uitkering, IOW-uitkering. Heb je boven op je uitkering een toeslag van het UWV? Dan heeft inwonen wel invloed op deze toeslag.  

Je leest meer over de gevolgen voor een uitkering op de website van het juridisch loket: Gevolgen samenwonen voor uitkering | Het Juridisch Loket 

AOW (basispensioen van de rijksoverheid) 

Een AOW is een basispensioen van de rijksoverheid. Als je gaat samenwonen ontvang je meestal minder AOW. Als je alleen woont, ontvang je de ongehuwden-AOW, dit is 70% van het minimumloon. Woon je samen? Dan ontvang je de gehuwden AOW, dit is 50% van het minimumloon per persoon. 

Op de website van SVB kan je zien welke AOW je ontvangt in jouw situatie.  

Een aantal bijzonderheden: 

  • Woon je samen met je vader of moeder of je kind? Dan krijg je de ongehuwden-AOW van 70% van het minimumloon.  

  • Heb je allebei een eigen woning? Maar woon je de meeste tijd op hetzelfde adres? Dan kan je een ongehuwden-AOW krijgen als je voldoet aan de voorwaarden van de tweewoningenregel.
    De voorwaarden daarvoor zijn: 

  • Je staat allebei op je eigen adres ingeschreven 
  • Je betaalt allebei de volledige kosten en lasten van je eigen woning 
  • Je kunt vrij over je eigen woning beschikken (de woning is niet verhuurd) 

Toeslagen

Toeslagen zijn een aanvulling op je inkomen. Denk aan huurtoeslag, zorgtoeslag of kinderopvangtoeslag. 

Voor toeslagen is het belangrijk of je toeslagpartner van elkaar wordt. Een toeslagpartner is iemand die meetelt voor de toeslagen. Dit betekent dat het inkomen en eigen geld van jullie allebei meetelt voor de toeslag, en dat je de toeslag samen krijgt.

Ga je inwonen? Zorgtoeslag, kinderopvangtoeslag en kindgebondenbudget veranderen alleen als je toeslagpartner wordt. Doe navraag bij de belastingdienst als je twijfelt of je toeslagpartners bent.

Woon je in een sociale huurwoning en ontvang je huurtoeslag? Dan heeft inwoning meestal wel gevolgen. Het inkomen en eigen geld van een medebewoner worden meegenomen in de berekening van je huurtoeslag. Vaak zal de huurtoeslag lager worden.  Er zijn uitzonderingen voor mensen die wonen in een aangepaste woning en voor mensen met een WLZ-indicatie. 

Wil je weten wat er verandert in je toeslagen als je gaat inwonen? Doe dan een proefberekening toeslagen.  

Belasting: fiscaal partnerschap 

Als je een fiscaal partner hebt, kan dit gevolgen hebben voor de belasting die je moet betalen of die je terugkrijgt. Je kunt dan namelijk samen met je fiscaal partner aangifte inkomstenbelasting doen. 

Ga je bij elkaar wonen? Dan word je niet zomaar fiscale partners. Meestal blijf je los van elkaar je inkomstenbelasting doen. 

Soms word je wel fiscaal partner van je naaste als je gaat inwonen. Bijvoorbeeld als jullie samen eigenaar zijn van het huis waarin je woont of als er ook een minderjarig kind bij jullie in huis woont. Op de website van de belastingdienst lees je meer over fiscaal partnerschap. 

Zorgindicatie

Ga je inwonen bij je naaste die zorg nodig heeft? Dan kan dit gevolgen hebben voor de hulp die je naaste ontvangt van de gemeente. Dit geldt bijvoorbeeld voor de Wmo-indicatie huishoudelijke hulp van je naaste. De meeste gemeenten geven geen huishoudelijke hulp als er een gezonde volwassen huisgenoot aanwezig is. 

Mantelzorg & medehuurderschap

Als je bij iemand is huis gaat wonen, heet dat inwonen. Je vormt dan samen een huishouden. Soms heb je hiervoor toestemming nodig van de verhuurder. Kijk in het huurcontract of dat zo is en bespreek dit met de verhuurder. Als je bij iemand inwoont, kun je medehuurderschap aanvragen. Als je medehuurder bent, heb je meer rechten. De kans is dan groter dat je in de woning kan blijven als de huurder verhuist of overlijdt.  Je wordt alleen niet zomaar medehuurder. Daarvoor moet je voldoen aan een aantal voorwaarden.

Wil je alles weten over medehuurderschap, de voorwaarden waaraan je moet voldoen en de manier waarop je medehuurderschap aanvraagt? Download dan onze brochure.

Lees meer