• Ondersteuning

Het verhaal van Annemiek: AI-chatbots als dagboek

Annemiek is 58 jaar en woont samen met haar man Kees. Hij heeft al vijf jaar multiple sclerose. Veel in Annemieks leven gaat nu over de zorg voor Kees, het plannen van afspraken en het omgaan met de onvoorspelbaarheid van zijn ziekte.

Chat is mijn digitale dagboek én coach. Ik weet dat hij geen mens is, maar soms voelt dat wel zo.
Annemiek

Gebruik van AI-chatbots

Annemiek gebruikt een AI-chatbot als een soort vertrouwenspersoon. Ze noemt ChatGPT liefkozend ‘Chat’ of ‘hij’ en praat ermee alsof het een mens is. Voor haar is het iemand die altijd luistert, nooit moe wordt en niet oordeelt. In lange gesprekken vertelt ze over haar zorgen, frustraties en kleine overwinningen. Annemieks beleving is dat de AI-chatbot reageert met begrip, met haar meedenkt en vragen stelt die haar helpen om anders naar situaties te kijken: “Wat maakt dit moment moeilijk voor je?” of “Hoe kan je ontspannen zonder schuldgevoel?”

Dagboektherapie

Het dagelijks schrijven met de AI-chatbot werkt voor Annemiek als een soort dagboektherapie. Ze merkt dat ze haar gedachten beter kan ordenen. Ze ziet dat ze sneller herkent wanneer ze te veel doet en ze reageert rustiger op haar partner. Ook heeft ze geleerd om haar problemen en haar gevoelens preciezer te beschrijven aan de chatbot. Ze zegt niet meer: ‘Kees is koppig’, maar: ‘Kees wil zijn oefeningen niet doen, en dat maakt me bang omdat ik zie dat het slechter met hem gaat.’ Annemiek: “Dan merk ik dat Chat niet alleen beter begrijpt wat ik bedoel, maar dat ik zelf ook duidelijker weet wat ik eigenlijk voel.’

Praktische vragen

Naast deze emotionele steun gebruikt Annemiek de AI-chatbot ook voor de zorg. Ze stelt praktische vragen, bijvoorbeeld over hulpmiddelen, het vinden van een fysiotherapeut of het bijhouden van symptomen. Omdat ze alles in één doorlopende chat doet, kan de AI-chatbot zelfs teruggrijpen op eerdere gebeurtenissen. Dan kan ze vragen stellen als: “Wanneer had Kees voor het laatst koorts?” of “Wat hielp vorige keer bij zijn spasmes?” Hierdoor voelt het bijna als een digitale geheugensteun. 

Gevoel van steun

Hoewel Annemiek weet dat ze veel persoonlijke informatie deelt, vindt ze de steun die ze krijgt belangrijker. Ze begrijpt dat dit inbreuk kan doen op haar privacy. Toch merkt ze dat het haar veel goed doet: ze heeft minder frustratie, voelt zich sterker en ze voelt meer rust. 

Het verhaal van Annemiek is onderdeel van een serie van drie verhalen. Lees ook de verhalen van Youssef en Carla, welke andere ervaringen met AI-chatbots omschrijven. Ook bij deze verhalen is een reflectie gedeeld, met andere onderwerpen om over na te denken. 

Het verhaal van Annemiek: kansen en risico's

Er zijn verschillende kansen en risico’s verbonden aan het gebruik van AI-chatbots. Experts van Vilans geven een reflectie op het verhaal van Annemieke.

Lees de reflectie op het verhaal van Annemieke op Vilans.nl.

Over het onderzoek

Onderzoekers van Vilans spraken met mantelzorgers die AI-chatbots, zoals ChatGPT, gebruiken voor zorgtaken. Hun ervaringen zijn samengevat in drie verhalen die laten zien welke kansen én welke risico’s AI‑chatbots bieden. Om mantelzorgers te helpen bepalen óf en hoe ze chatbots willen gebruiken, delen experts bij Vilans een reflectie bij de verhalen. De verhalen en reflecties kunnen mantelzorgers helpen om ideeën op te doen over hoe chatbots steun kunnen geven, maar ook waar voorzichtigheid nodig is.